O pojęciu inkluzywności słyszymy w trakcie dyskusji na temat dostępności, czyli koncepcji tworzenia środowisk, produktów i usług, które są użyteczne dla osób o zróżnicowanych potrzebach i możliwościach.
Tekst: dr Andrzej Głowacki
Efektem tych działań ma być niwelowanie barier w korzystaniu z produktów lub usług, samodzielność i pełne uczestnictwo w życiu zawodowym i społecznym przez osoby doświadczające ograniczeń:
– z powodu niepełnosprawności jak i wieku,
– poprzez nierówne traktowanie w miejscu pracy ze względu na ich szczególne potrzeby,
– poprzez brak dostępu do edukacji w środowisku szkolnym, czy uniwersyteckim,
czyli innymi słowy, celem jest usuwanie barier, które uniemożliwiają jednostkom pełne uczestnictwo w życiu codziennym.

Te zagadnienia są ujęte w ramy prawne, przykładem jest rządowy program Dostępność Plus na lata 2018-2025 czy też ustawa z dnia 26 kwietnia 2024 r. o zapewnieniu spełnienia wymagań dostępności niektórych produktów i usług przez podmioty gospodarcze. Z informacji Ministerstwa Rodziny, Pracy i Polityki Społecznej wynika, że nawet 30 proc. polskiego społeczeństwa może mieć trwałe lub okresowe zagrożenie w mobilności czy percepcji.
DGA S.A. powołało w 2016 roku Inkubator Wielkich Jutra – Dostępność+ i aktualnie realizuje na zlecenie Ministerstwa Funduszy i Polityki Regionalnej projekt, którego beneficjentami ma być 35 innowatorów, którzy mogą otrzymać nie tylko wsparcie finansowe (łącznie do 3,5 mln zł), lecz także merytoryczne – ze strony doradców z DGA.
Celem projektu, którego budżet uzgodniono z Ministerstwem Funduszy i Rozwoju Regionalnego na kwotę 9.981,6 tys. zł jest inkubacja 35 pomysłów, które służą wspomnianemu łamaniu barier.
Aktualnie DGA S.A. podpisała 11 umów grantowych, w I półroczu 2025 r. wypłacono beneficjentom ponad 342,5 tys. zł na pokrycie wydatków rozwijających społeczne pomysły. Łukasz Klimek, dyrektor projektu, podkreśla, że w 2025 r. przewiduje się wydatkowanie na granty kwoty 1.780 tys. zł, a przychód DGA z tytułu realizacji tego projektu wyniesie w 2025 r. ok. 1.300 tys. zł (wypłacone granty nie są zaliczane do przychodów DGA S.A.).

Społecznych innowatorów cechuje niespotykana aktywność. I tak w dotychczasowych dwóch turach wpłynęło łącznie 300 aplikacji. Zespół ekspertów funkcjonujących w tym projekcie wybrał do inkubacji 22 z nich.
Zapytana, Joanna Kubiak, ekspert ds. innowacji w Inkubatorze Wielkich Jutra, uważa, że wśród wielu bardzo ciekawych wniosków na zwrócenie uwagi zasługuje ETRgenerator, który jest kompleksowym systemem wsparcia dla jednostek administracji publicznej w zakresie tworzenia tekstów łatwych do czytania i rozumienia. Efektem będzie projekt narzędzia ETRgenerator, baza 50. pism, podręcznik i baza ilustracji do wykorzystania przy tworzeniu dokumentów. ETRinformacje o innych wdrożonych projektach są dostępne na portalu Inkubatora.
Dyrektor projektu, Łukasz Klimek, kładzie nacisk na profesjonalną współpracę z autorami pomysłów. Do zespołu realizującego projekt zaprosił ekspertów, którzy od wielu lat zdobywali doświadczenie w praktycznym wdrażaniu rozwiązań zapewniających dostępność osobom ze szczególnymi potrzebami. Stąd nie dziwi liczba ponad 100. wdrożonych przez Inkubator DGA praktycznych rozwiązań!
Kolejne wnioski społecznych innowatorów będą przyjmowane w przyszłym roku. Bieżące informacje można znaleźć na portalu: https://www.inkubatorwielkichjutra.pl