Pierwsze pokłady węgla brunatnego zostały zbadane w rejonie Konina w 1926 r. Po drugiej wojnie światowej ruszyła przemysłowa eksploatacja złóż. W 1958 r. uruchomiono Elektrownię Konin, w 1964 r. – Elektrownię Adamów i w 1967 r. Elektrownię Pątnów. Pod koniec lat 80. ub. w. roczne wydobycie z odkrywek węgla wynosiło 14 mln ton, a w roku 2023 r. już tylko jeden mln ton.
Tekst: dr Andrzej Głowacki
Prezes Zarządu ZE PAK S.A. w liście do akcjonariuszy otwierającym sprawozdanie finansowe za 2024 r. opisał realizowany od kilku lat proces transformacji energetycznej. Ukierunkowany jest na zakończenie działalności wydobywczej w ostatniej eksploatowanej odkrywce Tomisławice oraz wytwarzania energii elektrycznej w bloku o mocy 474 MW na przełomie I i II kwartału 2026 r. Po stu latach, węgiel brunatny zastąpią bloki gazowe, odnawialne źródła energii (OZE), nadto trwają prace mające na celu dokumentowanie lokalizacji pod budowę elektrowni jądrowej w Wielkopolsce Wschodniej.
Najbliższe lata to intensyfikacja prac nad rekultywacją terenów pokopalnianych oraz usuwanie szkód górniczych środowiskowych. Na terenie zamkniętych odkrywek zbudowano już osiedla mieszkaniowe, obiekty sportowe, powstały zbiorniki wodne, a duże obszary zalesiono lub zaadaptowano na pola uprawne.
O „Drodze do zatrudnienia po węglu”
Pod egidą Urzędu Marszałkowskiego Województwa Wielkopolskiego, z inicjatywy związków zawodowych GK ZE PAK oraz Zarządu ZE PAK S.A. uruchomiono w 2024 r. program „Droga do zatrudnienia po węglu”. Projekt o wartości 257 mln zł, który ma zapewnić pracę dla 2200 osób z Wielkopolski Wschodniej z sektora energetyczno-górniczego jest realizowany przez: Wojewódzki Urząd Pracy w Poznaniu w partnerstwie z WARP Sp. z o.o., Job First Sp. z o.o., DGA S.A., Stowarzyszeniem na rzecz Spółdzielni Socjalnych oraz czterema Powiatowymi Urzędami Pracy w Koninie, w Turku, w Kole i w Słupcy.
Cel projektu i jego beneficjenci
Zadaniem DGA S.A., jak podkreśla Magdalena Franciszczak – Dyrektor Projektu, jest stworzenie dla pięciuset Uczestników projektu realnych możliwości podjęcia i utrzymania zatrudnienia poprzez zapewnienie im dostępu do kompleksowego wsparcia – obejmującego m.in. szkolenia zawodowe, doradztwo indywidualne oraz pośrednictwo. – Projekt jest adresowany do czterech grup beneficjentów – zwraca uwagę Magdalena Kacała, kierownik Biura Projektu w Koninie. Są nimi obecni i byli pracownicy kopalni i elektrowni, pracownicy branż związanych z sektorem oraz członkowie ich rodzin. Liczba uczestników projektu wzrasta z każdym tygodniem, w jego pierwszej fazie zgłaszali się przede wszystkim członkowie rodzin pracowników.
Szeroki wachlarz możliwości
W trakcie pierwszych sześciu miesięcy 2025 r. powstało 29 miejsc pracy dla Uczestników projektu.
Katarzyna Protas – odpowiedzialna za wsparcie zawodowe Uczestników projektu prezentuje różnorodność tematyki szkoleń, na które skierowano w I półroczu 48 zainteresowanych:
– prawo jazdy kat. CE,
– Microsoft Office, w tym Excel,
– operator wózków jezdniowych podnośnikowych,
– eksploatacja urządzeń do 1 kV wraz z egzaminem SEP,
– obsługa i programowanie obrabiarek sterowanych numerycznie CNC,
– kadry i płace, język angielski,
– opieka w żłobku,
– serwis i montaż urządzeń chłodniczych, klimatyzacyjnych oraz pomp ciepła.
Wybór szkolenia jest najczęściej efektem ustaleń pomiędzy potencjalnym pracodawcą a Uczestnikiem, co zwiększa szansę jego zatrudnienia.
Uczestnikom Projektu zagwarantowano dodatkowe formy wsparcia jak dodatki relokacyjne czy zwrot kosztów dojazdu do nowego miejsca pracy. Zaskoczeniem jest duża liczba Uczestników zainteresowana spotkaniami z psychologiem czy rozmową z coachem biznesu.
Efekty
Wiceprezes zarządu DGA, Anna Szymańska wyjaśnia, że kwota projektu, który będzie realizowany przez DGA S.A. do 30 czerwca 2029 r. to 57 mln zł, a znaczna część tej kwoty trafi do pracodawców, którzy zatrudnią obecnych i byłych Pracowników ZE PAK S.A. i/lub ich członków rodzin. Formą wsparcia jest subsydiowane zatrudnienie Uczestników oraz wyposażenie/doposażenie stanowisk pracy, planuje się wydatkowanie ok. 30 mln zł ma ten cel. Ponad 21 mln zł będzie finansowało wszelkie formy wsparcia aktywizacji zawodowej Uczestników projektu. Marża DGA S.A. z całego projektu to 5,7 mln zł, zaś w I półroczu 2025 r. przychód wyniósł 926 tys. zł.
Warto działać już teraz
W podsumowaniu rozmowy, Magdalena Kacała kieruje apel do aktualnych pracowników ZE PAK S.A. o nieprzekładanie startu w Projekcie, gdyż wszelkie działania projektowe kończą się 30 czerwca 2029 r., a średni czas pozyskania satysfakcjonującego miejsca pracy trwa od 6 do 12 miesięcy.
Kolejny artykuł będzie dedykowany Pracodawcom, którzy zatrudnili już lub są zainteresowani przyjęciem do pracy Uczestników projektu, a następny Spółce ZE PAK S.A.